GEGURITAN

 Assalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh.

Para murid-murid kelas IX dina iki materi bab Geguritan, monggo bareng-bareng di waca kanthi teliti materi geguritan ing ngisor iki, sakwise maca materi lan tuladha geguritan para murid gawe geguritan kanthi tema "tresna marang kaendahan alam" 

A. Geguritan

Ukara "geguritan" ing kamus Baoesastra jawi (1939) saking ukara gurit lan guritan. Gurit tegede "tulisan" utawa "kidung" menawa guritan yaiku tembang (uran-uran) mung awujud purwakanthi. Ana ing Kamus Umum Indonesia (2006) saking balai pustaka nerangake geguritan iku saka tembung gurit, kang nduweni teges sajak utawa syair uga kasebut puisi jawa.

B. Maca Endah Geguritan

Sadurunge maca geguritan prelu nggatekake perangan pokok maca geguritan, yaiku bab wirama, wirasa, lan wiraga sarta klebu nyukupi wawasan babagan kasusastran.

Wirama nalika maca geguritan iku ngenani sora lan lirihe swara mendat mentule wirama (intonasi), lan banter uga alone maca sarta pamedhoting tembung lan ukara.

Wirasa iku nelakake rasa, kepriye pamaos mengko bisa nelakake rasa suka, sedhih, nelangsa, nggresula, lan sapiturute.

Wiraga iku nuduhake carane pamaos ngobahake sarira ndunungake karepe gurit kanthi patrap tartamtu.

C. Nulis Geguritan

Geguritan iku klebu golongane sastra edi cengkok anyar, wedharing rasa edi, kelair basa kang laras runtut karo edining rasa, nanging ora kecancang ing paugeran gatra, wilangan dhong dhing tinamtu.

Paugerane kanggo nulis geguritan yaiku ing ngisor iki:

1. Geguritan iku puisi jawa bebas.

2. Tetembungan ora kudu nggunakake tembung jawa kuna.

3. Pamilihing tembung diupaya kang mentes.

4. Wujude mawa larik/gatra. Kumpulaning larik/gatra dadi sapada.

5. Saben sagurit dumadi saka sapada utawa luwih.

6. Kena kanggo purwakanthi lan lelewaning basa.

D. Tuladha Geguritan 

                      BIYUNGKU

            Dening : Jibril Ramadhana Sutan N

            Kelas : 9B/2024 SMP Negeri 3 ungaran 

Biyungku asring ngendika

Nalika dheweke namung wanodya biyasa

Nangis lan ngguyu

Gumuyu kanthi bungah

Biyungku uga asring ngendika

Menawa putraku mung bocah biyasa

Kang maringi carita kauripan

Kanthi rupa warna-warni

Kanthi urip bebarengan biyung lan adhiku

Ngranjut jagad pangimpen 

Ora bakal bisa tanpa donga biyung

Ora bakal bisa tak lewati urip iki

Tanpa restu saka biyungku

Mlaku mesthi niti dina

Janjiku marang biyung sing tak tresna

Ing sawijining dina embuh iku kapan

Janjiku bakal maringke urip kang miguna.